FYY Başvuru Şartları Nelerdir ve Hangi Şirketler FYY'ye Başvurabilir?

FYY başvuru şartları, çoğu şirket sahibinin sandığından sadedir. Karmaşık olan kısım şartların kendisi değil, başvurunun hangi hazırlıkla ve hangi zamanda yapıldığıdır. Bu yazıda uygunluk kriterlerini, başvuru merciini ve dosyada aranan unsurları sırayla ele alınmaktadır.

Temel uygunluk: üç şart

Finansal yeniden yapılandırma çerçevesine giriş üç koşula bağlıdır ve bunların hiçbiri ciro, sektör veya şirket büyüklüğüyle ilgili değildir.

1. Hakkında iflas kararı bulunmamalı

Bu, mutlak bir eşiktir. Hakkında iflas kararı verilmiş şirketler çerçeve dışındadır. Devam eden icra takipleri, başvuru şartlarını blooke etmemektedir. Başvuru öncesinde başlatılmış takipler dosya değerlendirmesini doğrudan belirlememektedir.

2. Ticari işletme olmalı

Çerçeve ticari işletmeler için tasarlanmıştır. Bireysel krediler, kredi kartı borçları ve tüketici finansmanı bu kapsamın dışındadır; onlar için bankaların kendi bireysel yapılandırma uygulamaları söz konusudur.

3. Alacaklı kuruluşlar çerçeveye taraf olmalı

FYY başvuru şartlarının en belirleyicisi budur: şirketin borçlu olduğu kuruluşların çerçeve anlaşmasına imza atmış olması gerekmektedir. Çerçeveye bankaların yanı sıra finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri de dahildir.

Asıl kritik soru: borç kimde?

Şartların karşılanması başvurunun yapılabilmesini sağlamaktadır; sürecin sonuç üretmesi ise başka bir etkene bağlıdır. Toplam borcun ne kadarının finansal kuruluşlarda olduğu, çözümün gerçekten fayda sağlayıp sağlamayacağını belirlemektedir.

Borcun ağırlığı tedarikçide, çekte ve senette ise masaya oturacak taraflar borcun asıl kısmını temsil etmemektedir. Yapılandırma sonrası şirket yine ödeme baskısı altında kalmaktadır. Bu nedenle başvuru kararından önce yapılması gereken ilk analiz borç kompozisyonunun çıkarılmasıdır; mali durum tespiti çalışması tam olarak bu tabloyu üretir.

100 milyon TL eşiği: iki ayrı çerçeve

Borç büyüklüğüne göre iki ayrı çerçeve anlaşması uygulanmaktadır ve bu ayrım sürecin ne kadar esnek olacağını doğrudan belirlemektedir. Eşik, Temmuz 2021 değişikliğiyle 25 milyon TL'den 100 milyon TL'ye yükseltilmiştir; ölçü, başvuru tarihi itibarıyla alacaklı kuruluşlara olan nakit ve gayrinakit anapara borç toplamıdır.

100 milyon TL ve üzeri: büyük ölçekli uygulama

Araç setinin tamamına erişim vardır. Anlaşmada özel olarak düzenlenmemiş konularda dahi, alacak tutarının üçte ikisi ve en az iki alacaklı kuruluşun kabulüyle karar üretilebilir. Çözüm şirkete göre şekillendirilebilir.

100 milyon TL altı: küçük ölçekli uygulama

Standartlaştırılmış bir menüyle çalışmaktadır: vade, ödemesiz dönem, taksit sıklığı, faiz oranı, yapılandırma para birimi, borç silme ve ödeme planı revizesi. Hızlıdır ama dardır; menü dışına çıkmak için alacaklıların tamamının onayıyla büyük ölçekli sürece geçmek gerekmektedir.

Küçük ölçekli uygulamanın standart koşulları çerçeve anlaşmasında tanımlıdır: yeniden yapılandırma sözleşmesi Türkiye Bankalar Birliği tarafından onaylanmış format metinle bağıtlanmakta, yapılandırma Türk lirası üzerinden yapılmakta ve faiz, TLREF referans oranına vadeye göre kademelenen bir marj eklenerek belirlenmektedir. Mali durum tespitini, bağımsız bir kuruluş yerine başvuruyu kabul eden alacaklı kuruluş yürütmektedir.

Başvuru nereye yapılır?

Başvuru mercii uygulamanın ölçeğine göre değişmektedir. Büyük ölçekli uygulamada başvuru, çerçeve anlaşmasını imzalamış herhangi bir alacaklı kuruluşa yapılabilmektedir; küçük ölçekli uygulamada ise başvurunun, en büyük ilk üç alacaklı kuruluştan birine yapılması gerekmektedir. Küçük ölçekte hangi kuruluşun seçileceği stratejik bir karardır: başvuruyu kabul eden kuruluş, mali durum tespitini yürütmekte ve süreci koordine etmektedir.

Başvuru alacaklısı, dosyayı mevcut mevzuat ve çerçeve anlaşması kurallarına uygun bulmadığında, ret gerekçelerini belirterek alacaklılar konsorsiyumunda oylama yapılmasını talep etmektedir. Belgelenmiş dayanağı olmayan varsayımlar içeren bir dosya, ilk inceleme aşamasında uygunluk kontrolünde geri çevrilmektedir.

Dosyada ne aranır?

FYY başvuru dosyasının temeli, talep edilen yapılandırmayı gerekçelendiren bir fizibilite raporudur. Alacaklı kuruluş bu rapora, şirketin ne kadar zor durumda olduğunu anlamak için değil, önerilen ödeme planının tutup tutmayacağını sınamak için bakmaktadır.

• Detaylı ödeme planı ve dönemsel nakit akışı projeksiyonu
• Borç envanteri: hangi kuruluşa ne kadar, hangi teminatla, hangi vadede
• Faaliyet döngüsünün gerçek verilerle ortaya konması: tahsilat ve ödeme vadeleri, stok devri
• Tek seferlik kalemlerden arındırılmış, sürdürülebilir faaliyet kârlılığı
• Talep edilen yapılandırmanın enstrüman bazında gerekçesi
• Baz, kötümser ve iyimser senaryolar

Kötümser senaryo uygulamada nadiren hazırlanmaktadır. Olması durumunda satış hacminde, kurda ve tahsilat sürelerinde makul bir bozulma altında planın tutarlılığını göstermek, kredi komitesinin ilk test edeceği varsayımı önceden cevaplandırmaktadır.

Başvuru öncesi cevaplanması gereken üç soru

1. 01Finansal borcumun toplam borcuma oranı nedir? Bu masada borcumun yüzde kaçını konuşacağım?
2. 02Alacaklılarım kimler ve alacak tutarları nasıl dağılıyor? Nisapları taşıyacak bir çekirdek grup var mı?
3. 03İhtiyacım gerçekten vade mi, yoksa vade uzatımının çözemeyeceği bir işletme sermayesi açığı mı var?

Bu üç sorunun cevabı, doğru uygulamayı ve doğru başvuru zamanını birlikte belirlemektedir. Cevaplar net değilse başvurudan önce bir bağımsız işletme incelemesi yapılması, hem dosyanın kalitesini hem müzakere pozisyonunu belirgin biçimde güçlendirmektedir.

Başvuru kabul edildikten sonra takvim nasıl işler?

Usulüne uygun başvurunun yapılması ve dosyanın ilgili alacaklı kuruluşlarla paylaşılmasıyla birlikte, çerçeve anlaşmasında tanımlanan durumun korunması süreci başlamaktadır. Bu süreçte alacaklı kuruluşlar, yapılandırma konusu alacaklara ilişkin icra takibi başlatamamakta, mevcut takipleri sürdürememekte ve diğer yasal yollara başvuramamaktadır; zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere ilişkin işlemler bu kuralın istisnasıdır. Koruma, başvuru sırasında şirketten alınan taahhütnamedeki esaslara uyulduğu sürece devam etmektedir.

Takvim nettir. Başvuru tarihinden itibaren en fazla 90 gün içinde yeniden yapılandırma kararı oluşturulamazsa süreç sona ermektedir. Bu süre, alacaklı kuruluşların alacak toplamının üçte ikisini temsil eden ve en az iki kuruluşun aynı yöndeki kararıyla en fazla 90 gün daha uzatılabilmektedir. Uzatma dahil süre içinde karar oluşmadığında süreç sona ermekte; çerçeve anlaşmasının süresi içinde en fazla iki kez başvuru yapılabilmektedir.

Doksan gün, iyi bir fizibilite hazırlamak için değil, hazır bir fizibiliteyi müzakere etmek için verilmiş bir süredir. Bu ayrım, başvuru öncesi hazırlığın neden bu kadar önemli olduğunu tek başına açıklamaktadır.

Başvuruda en sık yapılan beş hata

Borç kompozisyonunu çıkarmadan başvurmak

Finansal borcun toplam borç içindeki payı hesaplanmadan yapılan başvuru, müzakere kapsamını peşinen sınırlamış olmaktadır. Masada konuşulacak borç toplamın küçük bir kısmıysa, en iyi yapılandırma bile şirketi rahatlatmamaktadır.

İyimser senaryoyla hazırlanmış projeksiyon

Deneyimli bir kredi analisti, gerçekçi olmayan büyüme varsayımını dakikalar içinde görmektedir. Baz senaryo gerçekçi olmadığında, dosyanın geri kalan kısımları da ek doğrulama ve test ihtiyacı doğurmaktadır. Savunulabilir bir baz senaryo, iddialı bir iyimser senaryodan çok daha güçlü bir dosya temeli oluşturmaktadır.

Yanlış kuruluşa başvurmak

En yüksek üç alacaklıdan hangisine başvurulacağı, o kuruluşun dosya değerlendirme süreci ve konsorsiyum içindeki konumu düşünülerek seçilmelidir. Başvuru alacaklısının dosyaya yaklaşımı, komite süresi ve katılımcı kuruluş sayısını önemli ölçüde etkilemektedir.

Operasyonel tarafı boş bırakmak

Yalnızca finansal talep içeren bir dosya tek taraflı görünmektedir. Şirketin kendi tarafında ne yapacağı (maliyet azaltımı, atıl varlık satışı, faaliyet portföyünün sadeleştirilmesi) ölçülebilir hedeflerle konulduğunda dosyanın ciddiyeti değişmektedir.

İki başvuru hakkını dikkatsizce kullanmak

Çerçeve anlaşması süresi içinde en fazla iki kez başvuru yapılabilmektedir. İlk dosyanın olumsuz sonuçlanması hâlinde ikinci başvuru hakkı korunmakta ancak bu aşamada yeniden masaya oturabilmek için operasyonel değişim veya yeni finansal veri gerekli hâle gelmektedir.

Zamanlama: şartları karşılamak yetmez

FYY başvuru şartlarını karşılayan bir şirket her zaman iyi bir sonuç almamaktadır. Belirleyici olan, başvurunun hangi noktada yapıldığıdır. Nakit akışı henüz bozulmamışken başvuru yapan şirket, sorunu kendi teşhisiyle tanıtabilir, çözüm seçenekleri geniş kalır ve operasyonel kapasite alacaklı kuruluş açısından tam olarak gözlemlenebilir.

Ödeme akışı durduğunda, teminat havuzu belgelenmiş alacaklar tarafından belirli öncü kuruluşlara karşılık olarak tükenmişse, ilave kredi veya vade uzatımı seçenekleri daralmış olmaktadır. Aynı şartları karşılayan iki şirketten, erken başvuru yapan şirket daha geniş araç seti ile karşı karşıya kalmaktadır. Sürecin bütünü operasyonel ve finansal yeniden yapılandırma hizmetimiz kapsamında yönetilmektedir.

Başvuru sonrası: sözleşme ve uygulama

Yeniden yapılandırma sözleşmesinin imzalanması, FYY'ye dahil kuruluşların alacak tutarı bakımından üçte ikisinin ve en az iki alacaklı kuruluşun onayına tabidir. İmza, sürecin sonu değil uygulama döneminin başlangıcıdır.

Asıl sınav bundan sonra başlamaktadır: taahhüt edilen ödeme planının işletilmesi ve alacaklıya söz verilen operasyonel iyileştirmelerin gerçekten yapılması. Uygulama döneminde düzenli raporlama sürdürülmeli, sapma varsa alacaklı fark etmeden önce şirket tarafından açıklanmalıdır. Bu disiplin, ileride yeniden masaya oturmanız gerekirse en değerli sermayeniz olmaktadır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da finansal tavsiye yerine geçmemektedir. Güncel çerçeve anlaşması koşulları için resmî kaynaklar esas alınmalıdır.